مچ پام پیچ خورد چیکار کنم؟
بعد از پیچخوردگی مچ پا، اول بررسی کنید که میتوانید چند قدم راه بروید و انگشتان پا حس و رنگ طبیعی دارند. اگر نمیتوانید وزن روی پا بگذارید یا درد و ورم زیاد یا رو به افزایش است، همان روز ارزیابی پزشکی بگیرید. تغییر شکل پا، بیحسی یا سرد و کبود شدن پا بعد از آسیب نیاز به مراجعهٔ فوری دارد. در آسیب خفیف، محافظت از مچ، کنار گذاشتن فعالیت دردناک و بالا گذاشتن پا به کنترل علائم کمک میکند.
از کجا بفهمیم پیچخوردگی است یا شکستگی؟
پیچخوردگی به کشیده شدن یا پارگی رباطهای اطراف مفصل گفته میشود. تاندون، عضله را به استخوان وصل میکند و آسیب آن مسئلهٔ جداگانهای است. درد، ورم و کبودی ممکن است در پیچخوردگی و شکستگی دیده شوند. محل درد و توانایی راه رفتن اطلاعات مفیدی برای معاینهاند، اما تشخیص ممکن است به تصویربرداری نیاز داشته باشد.
چه زمانی صبر نکنیم؟
- فوری: پا شکل غیرعادی پیدا کرده، بیحس شده، گزگز دارد یا سرد و آبی یا خاکستری شده است.
- همان روز: چند قدم راه رفتن ممکن نیست، درد مستقیم روی استخوان قوزک دارید یا ورم و کبودی زیاد یا رو به افزایش است.
- پیگیری: علائم با مراقبت اولیه بهتر نمیشوند، بدتر میشوند یا مچ در راه رفتن مرتب خالی میکند.
در ۲ تا ۳ روز اول چه کار کنیم؟
- از مچ محافظت کنید. تمرین و کارهایی را که درد را بیشتر میکنند کنار بگذارید. اگر وزنگذاری سخت است برای امتحان کردن مچ به آن فشار نیاورید.
- سرما را با یک لایه پارچه استفاده کنید. برای تسکین، کیسهٔ سرد را در حوله بپیچید و هر بار حداکثر ۲۰ دقیقه استفاده کنید. در روزهای اول میتوان این کار را هر ۲ تا ۳ ساعت تکرار کرد. یخ را مستقیم روی پوست نگذارید.
- پا را بالا بگذارید. وقتی استراحت میکنید، با بالش پا را بالا بیاورید. باند کشی ملایم ممکن است کمک کند. اگر یک باند یا مچبند معمولی باعث فشار دردناک، بیحسی یا تغییر رنگ انگشتان شد، فشار را بردارید و در صورت ماندن علائم فوراً ارزیابی بگیرید.
در روزهای اول از ماساژ و گرمای مستقیم روی ناحیهٔ آسیبدیده پرهیز کنید. اگر نشانهٔ هشدار دارید، مراقبت خانگی نباید مراجعه را عقب بیندازد. پس از فروکش کردن درد، حرکت ملایم در محدودهٔ قابل تحمل به کاهش خشکی کمک میکند. اگر پزشک محدودیتی برای حرکت یا تحمل وزن تعیین کرده، همان را دنبال کنید.
مچبند برای پیچخوردگی چه کمکی میکند؟
حمایت مورد نیاز به نوع آسیب و میزان ناپایداری بستگی دارد. گاهی باند کشی یا حمایت انعطافپذیر کافی است. در آسیبهایی که محدود کردن حرکت لازم است، پزشک ممکن است بریس محکمتر یا بوت تجویز کند. اگر پس از معاینه اجازهٔ استفاده از قوزکبند دارید، مشخصات مدلها را با نوع حمایتی که تعیین شده تطبیق دهید.
قوزک بند طبی ساده
در مشخصات غضروف، این مدل از نئوپرن و کش طبی ساخته شده و انعطافپذیر و قابل تنظیم معرفی شده است.
قوزک بند فنردار
این مدل در فروشگاه با ساختار فنردار عرضه میشود. اگر محدودیت حرکت برایتان تجویز شده، نوع بریس را پیش از انتخاب این مدل با درمانگر تطبیق دهید.
پیش از سفارش، عدد دور مچ را با محل اندازهگیری مورد تأیید فروشنده بررسی کنید. در هر دو صفحهٔ محصول، ۲۷ سانتیمتر در عنوان دو بازهٔ ۲۵ تا ۲۷ و ۲۷ تا ۳۰ آمده است. اگر اندازهتان روی مرز است یا مچ هنوز ورم دارد، دربارهٔ سایز و زمان اندازهگیری سؤال کنید. برای دیدن گزینههای فروشگاه، صفحهٔ مچ بند طبی پا را ببینید.
چه زمانی به راه رفتن و ورزش برگردیم؟
بهبود اولیه در بسیاری از افراد طی حدود دو هفته محسوس است، اما آسیب شدید ممکن است چند ماه زمان ببرد. بهتر شدن درد هنگام استراحت، بهتنهایی آمادگی برای دویدن یا تغییر جهت سریع را نشان نمیدهد. در روند بازتوانی، دامنهٔ حرکت، قدرت، تعادل و تحمل فعالیت بهتدریج بررسی میشوند. اگر در فعالیت سبک درد یا ورم برمیگردد یا مچ خالی میکند، شدت فعالیت را بالا نبرید و برای ارزیابی اقدام کنید.
برای مراجعه یادداشت کنید آسیب چه زمانی و چطور رخ داد، درد کجاست، بلافاصله بعد از حادثه میتوانستید راه بروید یا نه، و ورم و کبودی چطور تغییر کردهاند. اگر قبلاً همین مچ پیچ خورده یا از بریس خاصی استفاده کردهاید، این را هم مطرح کنید.
سؤالهای رایج
اگر میتوانم راه بروم، باز هم ممکن است شکستگی داشته باشم؟
بله. امکان راه رفتن بهتنهایی شکستگی را رد نمیکند. درد متمرکز روی استخوان، تشدید علائم و نحوهٔ آسیب در تصمیم به معاینه و تصویربرداری اهمیت دارند.
مچبند را شب هم ببندم؟
اگر بریس یا بوت تجویز شده، زمان استفاده و امکان باز کردن آن در خواب را از تجویزکننده بپرسید. باند کشی برای حمایت روزانه با بریس تجویزی برنامهٔ یکسانی ندارد.
اگر مچ دوباره خالی میکند، مچبند کافی است؟
خالی کردن مکرر نیاز به بررسی دارد. بسته به نتیجهٔ معاینه، تمرین تعادل و تقویت در بازتوانی و گاهی استفاده از حمایت هنگام ورزش در برنامه قرار میگیرند.
منابع پزشکی: راهنمای آسیب رباط و کشیدگی NHS و راهنمای پیچخوردگی مچ پا از آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا.
تصویر شاخص، تصویرسازی آموزشی تولیدشده با هوش مصنوعی است.
